Kooperatifler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

Mevzuat:

Kooperatifler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Kanun No.7339)

Resmi Gazete tarihi ve sayısı:

26 Ekim 2021 Tarihli ve 31640 Sayılı Resmî Gazete

.https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/10/20211026.pdf

Özet:

Bu kanun ile 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 8 inci, 19 uncu, 24 üncü, 45 inci, 55 inci, 56 ncı, 62 nci, 65 inci, 69 uncu, 72 nci, 81 inci, 87 nci, 93 üncü ve Ek-2 nci maddelerinde değişiklikler yapılmış, Kanun’a Ek Madde 5, Geçici Madde 6, Geçici Madde 7, Geçici Madde 8 ve Geçici Madde 9 eklenmiştir. Buna göre,

• Kooperatif yönetim kuruluna, ortaklık başvurusu yapıldıktan sonra başvuruyu bir ay içinde sonuçlandırma ve başvuru sahibine bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Yönetim kurulunun ana sözleşmede belirtilen şartları taşıyanları ortaklığa kabulden kaçınamayacağı düzenlenmiştir.
• Ortaklık payının değerinin kooperatiflerin amaç ve faaliyet konularına göre ilgili bakanlıkça artırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Sigortacılık Kanunu kapsamında sigortacılık faaliyetinde bulunacak kooperatifler için en çok pay taahhüt sınırının uygulanmayacağı ve ortaklık payının değerinin ilgili kurumun görüşü alınarak belirleneceği düzenlenmiştir.
• Kooperatif ortaklarına yönetim kurulu yıllık faaliyet raporu, gelir gider farkı hesapları, bilanço ve denetçi raporlarını elektronik ortamda inceleyebilme ve Kooperatif Bilgi Sistemi (KOOPBİS) üzerinden, genel kurula katılma hakkını haiz ortakları gösterir listeye erişebilme yetkisi tanınmıştır.
• Olağan genel kurul toplantıları birleştirme süresi, üç yıldan iki yıla indirilmiştir. Genel kurul toplantılarından önce toplantıya katılma hakkını haiz ortakları gösterir listenin Kooperatif Bilgi Sistemi’nden alınması zorunluluğu getirilmiştir.

·Ana sözleşmede hüküm bulunması şartıyla genel kurulun elektronik ortamda da yapılabilmesine imkan tanınmıştır. Çalışma konusu, ortak sayısı ve ciro gibi kıstaslara göre belirlenen kooperatif yönetim kurulu ile denetleme organı üyeleri ve yedeklerine seçilmelerini takiben en geç 9 ay içinde Kooperatifçilik Geliştirme ve Uyum Eğitimi Programı (KOOP-GEP)’nı tamamlama zorunluluğu getirilmiştir.

• Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, bağımsız denetim kapsamı dışında kalan birlikler ile kooperatiflerin Kooperatifler Kanunu’ndaki hükümlere göre denetleneceği ve dış denetime tabi olacağı düzenlenmiştir.
• Teklife ihdas edilen maddeyle Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından kullandırılan tarımsal kredi alacaklarından yapılandırmaya esas tutarın taksitlendirilmesi halinde ise peşinata tekabül eden yüzde 30’unun ödeme tarihi, bu yılın ekim ayı sonundan kasım ayı sonuna ertelenmiştir. Kalan tutarın taksitlerinin ödemesi de 2022 yılının ekim ayı yerine kasım ayında başlayacağı kararlaştırılmıştır.
• Bakanlıkça çalışma konusu, ortak sayısı ve ciro gibi kıstaslar dikkate alınarak belirlenen kooperatifler ve üst kuruluşlarının dış denetime tabi olacağı hükme bağlanmıştır. Dış denetimin finansal tabloların denetimi şeklinde olacağı ile yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu içinde yer alan finansal bilgilerin, denetlenen finansal tablolarla tutarlı olup olmadığı ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığının dış denetim kapsamında yer alacağı düzenlenmiştir.
• Yapı kooperatiflerinin ana sözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların veya iş yerlerinin ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılacağı ve dağıtılacağı, ancak tescil işleminden sonra usulüne uygun şekilde ana sözleşme değişikliği yapılarak kooperatifin amacının değiştirilmesi halinde dağılmaya ilişkin hükmün uygulanmayacağı hükmü getirilmiştir.
• Tüm kooperatif ve üst kuruluşlarının, kooperatifçilik hizmetlerine elektronik ortamda erişimin sağlandığı ve merkezi veri tabanının yönetildiği Kooperatif Bilgi Sistemi (KOOPBİS) üzerinden Ticaret Bakanlığınca kurulacağı düzenlenmiştir.
• Kooperatifin ticaret sicili kayıtlarının, finansal tablolarının, yönetim kurulu ve denetçi raporlarının, genel kurul toplantı evrakının, ortakların kimlik, iletişim, pay ve ödemelerine ilişkin bilgilerinin KOOPBİS’e işlenmesi, yönetim kurulunun sorumluluğuna bırakılmıştır.
• Tüm kooperatifleri kapsayacak ve değişik kanunlara tabi kooperatifler arasında düzen sağlayacak olan KOOPBİS’in bir yıl içinde kurulacağı,  ilgili bakanlıkların sistemin kurulum sürecinde kendi sistemlerindeki verileri aktarmak, uygulamaya geçtikten sonra da kooperatif ve üst kuruluşlarınca yapılan veri girişlerini takip etmekle sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır.
• Kooperatif ve üst kuruluşları yönetim kurulu üyelerine; ticaret sicili kayıtlarını, finansal tablolarını, faaliyet raporlarını, genel kurul toplantı evrakını, ortakların kimlik, iletişim, pay ve ödemelerine ilişkin bilgilerini ve gerekli tüm bilgileri kurulmasının ardından 6 ay içinde KOOPBİS’e aktarma yükümlülüğü getirilmiştir.
• 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 93 ncü maddesine  “Ortaklarının çoğunluğu kadınlardan oluşan ve kadın emeğinin değerlendirilmesi amacıyla kurulan kooperatifler ile ortaklarının çoğunluğu engellilerden oluşan kooperatiflerin, bu Kanun ve 6102 sayılı Kanun gereğince tescil ve ilana tabi işlemlerinden ücret alınmaz ve ilana tabi olanlar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ücretsiz olarak yayımlanır. Bu kooperatiflerden, 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 24 üncü maddesi gereğince odaya kayıt ücreti ve yıllık aidat ile aynı Kanunun 25 inci maddesinde tanımlanan munzam aidat alınmaz.” hükmü 5 nci fıkra olarak eklenmiştir.

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/10/20211026-2.htm

Mevzuat:

Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Kanun No. 7338)

Resmi Gazete tarihi ve sayısı:

26 Ekim 2021 Tarihli ve 31640 Sayılı Resmî Gazete

.https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/10/20211026.pdf

Özet:

 Bu kanun ile 1/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununu ve 5/12/2019 tarihli ve 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’da değişiklikler yapılmıştır. Buna göre,

193 SAYILI GELİR VERGİSİ KANUNU

• Kazançları basit usulde tespit olunan mükellefler, gelir vergisinden istisna edilmiştir.
• Kendi işinde fiilen çalışan ve küçük esnaf olarak da tabir edilen yaklaşık 850.000 kişinin vergi hasılatına olan 235 milyon TL katkısından vazgeçilmiştir.
•  İlgilinin Türkiye’de banka hesabı açması ve hasılatını bu hesapta izlemesi koşuluyla sosyal medyadan veya mobil uygulamalardan elde edilen kazançlar vergiden istisna edilmiştir. Vergiden %15 stopaj kesintisi yapma sorumluluğu bankalara verilmiştir.
• Tarımsal destek ödemeleri gelir vergisinden istisna edilmiştir.
• Yıllara sâri inşaat işlerinden kaynaklı beyannamelerin, işin bitimini takip eden takvim yılının mart ayı yerine şubat ayında verilmesi öngörülmektedir.
• Basit usule tabi olan kişilerin vergiden istisna edilmesi nedeniyle, hasılat üzerinden vergi tarhı yapılacağına dair düzenleme yürürlükten kaldırılmıştır.
• Basit usule tabi olan kişilerin vergiden istisna edilmesi nedeniyle, bu kişilerin engellilik indirimi ve yıllık kazanç indiriminden yararlanmaları sona ermiştir.
• Gelir vergisi beyanname verme ayı mart ayından şubat ayına çekilmektedir.
• Gelir vergisi beyan döneminin mart ayından şubat ayına alınmış olması nedeniyle, mart-temmuz olan ödeme dönemleri, şubat-haziran olarak değiştirilmiştir.
• 4 dönem olan geçici vergi beyannamesi verme ödevi, 3 döneme indirilmiştir. Beyan süresi izleyen yılın şubat ayına sarkan son dönem kaldırılmıştır. Düzenlemeye göre geçici vergi takvim yılının ilk 9 ayı için verilecektir.

213 SAYILI VERGİ USUL KANUNU

• Vergi dairesine doğrudan doğruya yurt dışına tebligat yapma yetkisi verilmiştir.
• Vergi incelemesinin işyerinde yapılmasını öngören kural istisna haline getirilmiş ve müfettişin dairesinde inceleme yapılması esası benimsenmiştir.
• İncelemeye başlama tutanağı yerine, incelemenin başlandığına dair tebligat yapılması usulü getirilmiştir. Elektronik vergi incelemesi getirilmiş ve Bakanlığa kapsamı düzenleme yetkisi verilmiştir.
• Mükellef tarafından yapılması gereken bildirimlerin, kamu kurum veya kuruluşları tarafından da yapılabileceği düzenlenmiştir. Bilhassa ticaret siciline yapılmış bildirimlerin, vergi dairesine de yapılmış olacağı öngörülmüştür.
• Maliye ve Ticaret Bakanlığınca TTK m. 64’e göre belirlenecek esaslar dâhilinde, e-defterler için berat alınması ve e-defterin elektronik ortamda tasdiki usulü getirilmiştir.
• VUK’ta yer alan “Zorunlu unsurları taşımayan belge düzenlenmemiş sayılır”  hükmü, e-belgeler için de geçerli kılınmıştır.
• YMM’nin tasdikine bağlı olarak mükellefe verilecek haklarda, YMM raporunun ibraz edilmemesi halinde 60 günlük mühlet verilmesi usulü getirilmiştir.
• Gider pusulasını düzenleme süresi 7 gün olarak belirlenmiş ve gider pusulası hükmünde olan evraklar sıralanmıştır.
• 16. Mükerrer Madde 298
• Enflasyon düzeltmesinden faydalanamayan mükellefin amortismana tabi iktisadi kıymet üzerinden yaptığı amortismanı yeniden değerlemesi mümkün kılınmıştır.
• İki yeni amortisman usulü getirilmiştir. Birinci usule göre aktifteki iktisadi kıymet için gün esasına göre amortisman ayırılabilecektir. Diğer usulde Bakanlıkça belirlenmiş amortisman oranlarından daha kısa veya belirlenmiş sürenin 2 katı kadar amortisman ayırabilecektir.
• İcra takibi yapmadan veya dava açmadan da 3.000 TL’ye kadar şüpheli alacak ayrılabilecektir.
• Tekerrür nedeniyle artacak ceza, ilk cezadan daha fazla olmayacaktır.
• Pişmanlık hükümlerinden faydalanılması kolaylaştırılmaktadır. İnceleme başladıktan sonra da, inceleme konusu dışında kalan vergilerle ilgili pişmanlığa başvurulabilecektir.
• 5.000 TL’yi aşan usulsüzlükler için de uzlaşma yolu açılmaktadır. Bu rakamın altında kalanlar içinde 30 gün içinde yapılacak ödemelerde %50 olan indirim oranı %75’e çıkmaktadır.
• İstisnaların bulunduğu cetvele ekleme yapılarak devlet ve yerel yönetimlere yapılacak bağışlara dair kâğıtlar istisna edilmektedir.

ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ KANUNU

• Tütün ve otomotiv için uygulanan ÖTV’nin Cumhurbaşkanınca değiştirilme yetkisinin kapsamı değiştirilmiştir. Fiyat dalgalanmalarıyla mücadele amaçlı bu değişiklikte Cumhurbaşkanına üç kat vergi arttırma yetkisi ile farklı mallar için farklı matrah grupları belirleme yetkisi getirilmiştir.

BANKACILIK KANUNU

• Varlık yönetim şirketlerine uygulanan damga vergisi, harç ve KKDF istisnaları kalıcı hale gelmiştir.

KURUMLAR VERGİSİ KANUNU

• Nakdi sermaye artışından kaynaklı faiz indirimi kurumu güçlendirilmektedir. Buna göre sermayenin yurtdışından getirilmesi halinde indirim %50 yerine %75 olarak uygulanacaktır.
• 4 dönem olan geçici vergi dönemi, 3 döneme indirilmiştir.
• Nisan ayında beyan edilerek aynı ay ödenen vergi, artık Mart ayında beyan edilerek ödenecektir.
• İndirimli kurumlar vergisi kapsamında, yatırımları tamamlanmış ancak kazanç yetersizliği nedeniyle kullanılmamış yatırım katkı tutarının bir kısmı diğer vergi borçlarından mahsup edilebilecektir. 

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/10/20211026-1.htm